Evet, aylar sürdü ama, çeyizimi toplayıp geldim. :)
Bu gün bu yazımda bahsini ettiğim erişilebilirlik içeren oyunlardan bir liste yapacağım. Liste sadece oynanmaya değer olan oyunları kapsayacak, yani Temple Run, Subway Surfers gibi sonsuz koşu oyunlarını listeye dahil etmedim. Zira onlardan tonlarca var.
Haydi yavaştan başlayayım. :)
Bu İçerikte Ne Var?
Lost and Hound:
Lost And Hound, küçük bir köpüşü kontrol ederek insanlara yardım etmemizi, yardım ettiğimiz bir olay sırasında ise hem bizim köpüşün, hem de sahibinin başını derde sokmamızı konu alan bir oyun.
Oyunda ana ve yan görevler olmak üzere iki tür görev türü bulunuyor. Ana görevler ve yan görevlerde de yaptığımız şey temel de aynı olsa da, görevlerin bizden istediği şeyler sayesinde oyun kendini oynatmayı başarıyor. Mesela bir görevde karlı bir ortamda kaybolan insanları bulmaya çalışırken, diğer bir görevde hava alanındaki kontrol noktalarından geçen insanların şüpheli paketler taşıyıp taşımadığını bildiriyoruz.
Bazı yan görevler ana görevlerin birebir aynı. Bu durum oyun için sanki fazla uğraşılmamış ve yan görevler sadece konmuş olmak için konmuş izlenimi veriyor. Ayrıca Köpeğimizin sahibinin telefonuna arada sesli mesajlar geliyor, ara sıra da olsa kaldığı evin kapısı tıklatılıyor ve bir şeyler söyleniyor. Bu durumlar karakterin kişiliği hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlasa da, oyun içerisinde herhangi bir hikayesel artı sağlamıyor. Zaten belli bir süre sonra da bu olaylar tekrar etmeye başlıyor. Yani mesajda veya kapıya gelenin söylediklerinde herhangi bir değişiklik olmuyor.
Oyunun optimizasyonu da sıkıntılı bir durum, geliştirici oyunu tek bir platforma geliştirdiği halde üzerine fazla düşmemiş gibi düşünüyorum.
Geleyim listede bulunmasının asıl nedeni olan erişilebilirlik konusuna. Oyun hakkında daha fazla şey yazmak isterdim ama bu ne yazık ki bir inceleme değil. :)
Oyunda yeni oyunların neredeyse hepsinde bulunan menü erişilebilirliği bulunuyor. Bu diğer oyunların aksine, bir ekran okuyucu kullanılarak yapılmamış, geliştirici bizzat kendi bu kısımları seslendirmiş. Bu yönden güzel olsa da, ayarlar menüsüne girdiğinizde değiştirmek istediğiniz ayarlar seslendirilmemiş. Sadece ayarın ismi seslendirilmiş. Yaptığınız ayarı eğer yanınızda bir gören yoksa kendiniz tahmin etmeli ya da ayarlarınızı gören birine yaptırmalısınız.
Oyun sırasında erişilebilirliği de köpüşümüz bize sağlıyor. Hikayede gitmemiz gereken yeri koklama duyusu sayesinde öğreniyoruz. Köpeğimiz tuşa bastığımız sürece her kokladığında gitmemiz gereken yönü belirten bir ses ipucu çalıyor ve bu sayede oyunu rahatça oynayabiliyoruz. Bazı görevlerde ise bu ipucuyla birlikte yol üzerinde de ses ipuçları bulunuyor ve bu ses ipuçları, gittiğiniz yöne göre çalıyor. Eğer doğru yöne doğru gidiyorsanız ses ipucu gittikçe inceliyor.
Sözün özü bir yürüme simülatörü olan bu oyun için, erişilebilirlik özellikleri gayet yeterli. Sadece üzerinde biraz daha çalışılsaymış, daha iyi bir iş ortaya çıkabilirmiş hem oyun, hem erişilebilirlik özellikleri olarak.
Project Dark:
Project Dark henüz yeni bir oyun, ben de daha yeni oynamaya başladım fakat, bana şimdiden Detroit: Become Human hissini verdiğini söyleyebilirim. Detroit’ten örnek vermemden anlayacağınız gibi seçim tabanlı bir oyun kendisi. Altı adet hikaye anlatıyor, siz ise bunları seçimlerinizle en iyi sona doğru yönlendirmeye çalışıyorsunuz. Oyunda bu altı hikaye birbirine bağlanıyor mu bilmiyorum, bu yüzden bu konuda bir şey söyleyemeyeceğim fakat, yaptığınız seçimlerin sonuçlarını net olarak görüyorsunuz. Bu yüzden seçimlerinizi dikkatli yapmanızı öneririm.
Bir önceki bahsettiğim Lost and Hound’ın aksine bu oyunda herhangi bir grafiksel öğe bulunmuyor, yani ses oyunları kategorisine giriyor. Bu sayede her tür bilgisayarda rahatlıkla oynanıyor ama birkaç pürüze sahip. Oyun önce mobil cihazlara çıkmış, PC platformuna sonradan portlanmış fakat, PC portu yapılırken ara yüzde hiç bir değişiklik ne yazık ki yapılmamış. Örneğin, menü ekranında bölüm seçimi için sağa kaydırın demesine rağmen farenizi kaydırsanız bile hiç bir şey olmuyor. Emulatörden oyun oynar gibi tıklayıp sağa kaydırmak için farenin sol tıkına basılı tutmanız gerek. Bölüm seçimi ekranına geldiğinizde ise bölümü seçerken yine aynı şeyi yapmalısınız fakat bu sefer seçtiğiniz bölümü başlatmak için ekstradan bir tane daha tıklamanız gereken buton yer alıyor. Menü ekranlarında görüntü de olduğundan bu işlemi bir başka gören birine de yaptırabilirsiniz fakat istemiyorsanız, benim gibi deneme yanılma ile de bunu çözebilirsiniz.
The Secret of Darkwoods
The Secret of Dark Woods, metin tabanlı açık dünya bir rol yapma oyunu. Yani okumak dışında pek yapabileceğiniz bir şey yok ne yazık ki. Bir gün umarım diğer oyunlar gibi bir açık dünya oyununda da erişilebilirlik seçenekleri bulunur diye serzenişte bulunup devam ediyorum. Önceki gece ne olduğunu hatırlamayarak bir köyün girişinde uyanıyorsunuz. Köye doğru girdiğinizde ise ilk görevinizi alıyorsunuz. O da size ne olduğunu bulmak. Tabi açık dünya olduğu için, çeşitli köylere, kasabalara, kalelere ve daha pek çok mekana gidip NPC’lerle konuşup yardıma ihtiyacı olanlara yardım edebiliyorsunuz. Oldukça tehlikeli zombi türü yaratıklarla da savaşabildiğinizi de unutmadan ekleyeyim. :)
FRP oynarmış gibi zar sistemi bulunuyor, yani ben şu zombi’nin içinden rahat geçerim diye girdiğiniz savaştan mağlup ayrılabiliyorsunuz. FRP sistemi dediğim ise şu, Zarda kaç çıkarsa vurma olasılığınız artıp azalıyor. Bu riske girmek istemiyorsanız karşınıza çıkan düşmanlardan kaçmak en iyisi, tabi görev sizden onu öldürmenizi istemediği sürece.
Oyun sizin bilgisayarınızda bulunan ekran okuyucu sayesinde size erişilebilirlik özelliklerini sağlıyor. Mekanları, görevleri, silahları ve benzeri her şeyi okuyabiliyor. Yani oyunu oynamak isterseniz ekran okuyucunuzu kapatmayın. Oyunun aynı zamanda grafikleri de bulunuyor, yanınızdaki kişiye rahatça gösterebilirsiniz.
Evidence 111:
Evidence 111, tıpkı Project Dark gibi seçim tabanlı, fakat bu sefer bir dedektifi kontrol ediyoruz. 13 Eylül 1985 yılı, bir cuma günü her şey rutin ilerlerken, ofisimize gizemli bir telefon geliyor. Bizim hakkımızda hiç kimsenin bilmemesi gereken bir şeyi bilen bu adamı bulmaya çalışıyor ve geçmişte ne yaptığımızı ortaya çıkartmaya çalışıyoruz.
Evidence 111, Project Dark’ta olduğu gibi ayrı hikayeler anlatmıyor, tek bir hikayeyi bizlere sunuyor. Seçimlerimiz ise izleyeceğimiz yolu belirliyor. Yine Project Dark’ta olduğu gibi herhangi bir grafiksel öğe barındırmıyor ve ses oyunları kategorisinde yer alıyor. Erişilebilirlik olarak ta oyuna entegre bir ekran okuyucu seçimlerimizde bize yardımcı oluyor.
The Vale: Shadow of the Crown:
Bu oyunun zamanında incelemesini yapmıştım. Halen bu barındırdığı erişilebilirlik seçenekleri ve profesyonel seslendirmesi ile sesli oyunlar kategorisinde bir zirve olarak görüyorum. Her ne kadar Project Dark ve Evidence 111 güzel oyunlar olsalar bile, Shadow of The Crown gibi hem aksiyon, hem 3D yürüme şemasını barındıran, hem sadece ses barındıran başka bir oyun gelmedi.
The Klaxo Radio hour:
Bir radyo programı olarak bize sunulan bu oyunda, radyo kanalları arasında gezerek bir suçu çözmeye çalışan bir dedektifi kontrol ediyoruz. Bu suçu çözebilecek ve radyonun lanetinden kendinizi kurtarabilecek misiniz? Yine Evidence 111 ve Project Dark’ta olduğu gibi seçim tabanlı, fakat onlara göre biraz daha kısa olduğundan tekrar oynanabilirliği yüksek.
Erişilebilirlik olarak ise radyonun kendisi bize yardım ediyor ve hangi yolu seçeceğimizi bize soruyor, biz de ona göre gitmek istediğimiz kanala karar veriyoruz. Kanallar arası gezerken seçimler sırasında 5’ten geriye sayım yapılıyor, yani kararınızda kesin değilseniz geri sayım bitmeden diğer kanala gidebiliyorsunuz. Tekrar oynayıp diğer seçimlerin sonuçlarını da görmek isterseniz hızlı sarma butonu ile duyduğunuz konuşmaları hızlıca geçebiliyorsunuz.
The Klaxo Radio Hour (Android)
Pokemon GB ve GBA ana üçlemeleri ve onların Romhack’leri:
Pokemon hayran topluluğu çok garip bir topluluk. Öyle ki Switch için çıkan Let’s Go: Pikachu’yu bile Fire Red üzerinden Gameboy Advance’e getirebiliyorlar. İşte geçen yıl, bu topluluk bizi de düşündü ve önceden sadece Crystal için geliştirilen Script’i alıp yukarıda saydığım oyunlar için de erişilebilirlik özelliklerine sahip olacak şekilde güncelledi. Bu Script sayesinde bu oyunları ve bu oyunlar üzerinden Rom Hack olarak geliştirilmiş oyunları NVDA ekran okuyucusu ile oynayabiliyorsunuz. Anime bittiğine göre, şimdi Ash olma sırası bizde. Rom Hack’lerden Dark Rising Origins ve Unbound’ı oynamayı unutmayın, tamamen yeni hikayeler ve animedeki gibi lig şampiyonu olmak hikayenin merkezine oturtulmuyor.
Script’i nasıl kuracağınız linkte anlatılıyor. Eğer isterseniz bir rehber de ben yapar, tavsiye ettiğim Rom Hack’leri yazarım.
Kilta
Bir sabah nerede olduğunuzu bilmeden uyanıyor ve size uzatılan kontratı okumadan imzalamanızın sonucu olarak burada olduğunuzu, ve buranın en güçlü Guild’ini oluşturmadan çıkamayacağınızı anlatan biri eşliğinde oyuna başlıyorsunuz. Itemlerinizi karakterlerinize diziyor, size verilen görevlere gidiyor ve hikayede ilerlemeye çalışıyorsunuz. Hikaye gereği ileriki zamanlarda takımınıza yeni savaşçılar dahil oluyor, siz de bunların özelliklerinden, silahlarından ve benzeri durumlarından sorumlusunuz. Karşınıza çıkan karakterler her ne kadar fazla olsa da, siz görevler sırasında sadece bunlardan beşini yanınıza alabiliyor, ve onları savaştırabiliyorsunuz.
Savaştırabilmek dedim çünkü oyun otomatik savaş sistemine sahip. Yani düşmanın çevresini karakterlerinizi doğru konumlandırarak kuşatmalı, ve karakterlerinizin aktif özelliklerini ara sıra kullanmalısınız. Oyun özellikler, Guild binası, karakter konumlandırma, envanter ekranı ve görev seçimi dışında her şeyi otomatik yapıyor.
Erişilebilirlik olarak ta her bastığınız tuşu ve her diyaloğu, her mekaniği, ve aklınıza gelebilecek her şeyi okuyabilmek için yine NVDA ekran okuyucusuna ihtiyaç duyuyor.
Bu arada sonunda ses oyunları gibi bir şey yazmadığım tüm oyunlar grafik barındırıyor, haberiniz olsun. :)
A Western Drama
Görme engelli Red Dead Redemption’ı olarak tanımlayabilirim sanırım. Tek eksiği açık dünyası. Bu da ses oyunları kategorisine giriyor.
1800’lü yıllarda Bounty Hunter’lık yapan Wade ve Drake’in dallanıp budaklanan hikayesi bizlere sunuluyor. Bu hikaye bizlere sunulurken de çeşitli mekaniklerle oyun canlı tutuluyor. At sürebiliyor, Duellolarda rakibimizi eleyebiliyor, at üstünde Shotgun ile şov yapabiliyoruz.
Erişilebilirlik ise bize Drake tarafından sunuluyor. Boşluk tuşuna her bastığımızda Drake onun nerede olduğunu söylüyor, biz de onun sesinin geldiği tarafa göre Wade’i yönlendiriyoruz. Karakterler ara sıra değişiyor ama hep yönlendiren diğer taraf oluyor bizi. Yani Drake olarak oynama fırsatımız yok ki zaten gerek te yok. At kullanırken yine karşıdaki karakter kimse onun söylediği yöne doğru atı döndürüyoruz, kullanma tamamen bundan ibaret. At üstünde Shotgun ile çatışırken de düşmanların konuşmaları bittiğinde nerede durduğuna göre silahımızı çekip sıkmamız gerekiyor. Yani karakter “Kill Them!” derken sağdan ileriye doğru geçerse, ileriye doğru ateş etmemiz gerek. Normal pistol ile çatışırken ise düşmanların nerelerden pistol ile sıktığını iyice duymamız ve boş anlarını yakaladığımızda sıkmamız gerekiyor. Yani başta da dediğim gibi, tamamen seslere kulak kesilip, dikkatlice oynamalısınız.
Lost in Blindness
Lost in Blidness, bir arkadaşımız ile birlikte Mayalıların kayıp kalıntılarını araştırmaya gitmemizle başlayıp, tuzağa düştükten sonra başımıza gelenleri konu alıyor.
Yine Lost and Hound’da olduğu gibi yürüme simülatörü bir oyun fakat, ufak ta olsa seçim tabanlı bir oynanışı var. İki adet te sona sahip.
Bazen bir canavardan sessizce kaçmamız, bazen bulmaca çözmemiz gerekiyor. Yani kısalığı sizi yanıltmasın, oldukça yeterli bir oynanışı var.
Oyun, tamamen ortam sesleri ile erişilebilirliği sağlıyor. Yani ortamda daha önce bulunup bulunmadığınızı tamamen siz tahmin etmelisiniz. Ufak bir sonar cihazınız var fakat bana kullanışsız geldi. Bazen de önden giden arkadaşınızı takip edip yolunuzu bulmanız, çıkan sese göre gideceğiniz yönü bulmanız, bastığınız zeminde çıkan sese göre gitmeniz gerekiyor.
Lost in Blindness (Black Screen Gaming)
As Dusk Falls: Oyun PS4 ve 5’e de geldi ve Audio Description da eklendi
As Dusk Falls, Telltale’den alışık olduğumuz seçim tabanlı, Yani Project Dark, Evidence 111 ile anlattığım oynanışı bize sunuyor. Artısı ise çizgi roman tarzında grafiklerinin olması.
Ters giden bir soygunun ortasında kalan bir aileyi seçimlerimizle kurtarıp kurtaramamak tamamen bizim elimizde.
Erişilebilirlik olarak ise Microsoft David Narrator’ını kullanıyor. Oyunda o an hangi tarihte olduğunuzu, seçimlerinizi, seçimin sonucunu gördüğünüzde sonuç olarak size belirtmeyi sağlıyor.
Bazen fare kontrolü gerekiyor, bu kontrolleri isterseniz erişilebilirlik ayarlarından devre dışı bırakıp etkinleştirebiliyorsunuz. Örneğin fareye sürekli tıklamanız gereken bir yeri, eğer sadece tek tık olarak ayarladıysanız tek tıklama ile geçebiliyor, farenizi sürüklemeniz gereken bir yerde yine tıklamayı ayarladıysanız tek tık ile olayı gerçekleştirebiliyorsunuz. Bu ayarlarla birlikte Menü anlatımı, Oyun içi anlatım, Online oynuyorsanız (Evet online seçeneği var) gelen mesajlar için bildirim, Online oyun sırasında arkadaşlarınızla konuşurken onların konuştuğunu yazıya dökme, Seçimlerde kamera kullanımı, Seçim yaparken sadece rakamları kullanma, Seçim rengi, Arka plan görünümü, QTE sıralarında sınırsız zamanlama, Seçim zamanlayıcısı ayarı gibi bir çok erişilebilirlik ayarı bulunuyor.
1428: Shadows Over Silesia:
Sonunda bir geliştirici sesimizi duymuş olmalı ki, normal olarak piyasaya sürdüğü bir oyuna erişilebilirlik seçeneklerini koymayı akıl etmiş. Üstelik tek kişi geliştirmiş olmasına rağmen. Duy bunları Ubisoft duy, öyle sadece menüye erişilebilirlik eklemekle olmuyor malesef.
Shadows Over Silesia, Jan Huss’un infaz edilmesinden sonra geçiyor. Yani dinciler ve dincilere göre inanmayan grup ama kendi inançlarını kendilerine göre yaşayan grup arasındaki bir çatışmayı anlatıyor. Her ne kadar bunu anlatıyor gibi gözükse de, bunu sadece alt metin olarak verip geri kalanında farklı konular işliyor.
13 Bölümden oluşan oyun bir aksiyon macera oyunu, yani yıllardır beklediğimiz şey sonunda gerçekleşti. Biz de bu oyun sayesinde bu türde bir oyun oynayabildik.
Erişilebilirlik olarak klasik olan menü anlatımının yanında oyun içi sinematik açıklamalar, alt yazıların açıklamaları, navigasyon asistanı, bulmaca kolaylaştırma, gizlilik erişilebilirliği, Kamera odağı, düşman yapay zekasını yavaşlatma, Yüksek karşıtlık modu, Zaman gerektiren durumlarda ekstra zaman, Sonar, ses ipuçları ve daha fazlası yer alıyor. Erişilebilir anlatımlar isterseniz NVDA, isterseniz oyunun kendi içerisindeki David Narrator ile sağlanıyor.
1428: Shadows Over Silesia (Steam)
1428: Shadows Over Silesia’nın erişilebilirliği hakkında detaylı bilgi sayfası
Aslında daha anlatacak çok oyun var fakat, listenin ağır toplarını (As Dusk Falls, 1428) sıralamışken asıl ağır topa geçip listeyi şimdilik sonlandırmak istiyorum. İleriki zamanlarda burayı güncelleyeceğime söz veriyorum tabi ki. :)
The Last of Us Part I ve Part II: Part II Remastered ile yeni özellikler de eklendi:
Part II’yi henüz bilgisayara çıkmaması ve benim bir konsol sahibi olmamamdan ötürü oynayamamış olsam da, Part I’i (Sorunlu) PC çıkışına rağmen oynayıp iki kere bitirdim.
The Last of Us Part I, kaba tabirle bir mantar salgınının insanları zombiye benzer yaratıklara dönüştürmesi ve bizim de bize teslim edilen bir kızı ateş böceklerine (oyunda bir çete) sağ salim götürmeye çalıştığımız bir hikayeyi anlatıyor. Daha fazlası incelemede. :)
Oyun hem PS5, hem de PC’de oldukça fazla erişilebilirlik seçenekleri sunuyor. Bunlar sırasıyla şöyle:
Ekran göstergelerinin ölçeğini ayarlama
Ekran büyüteci
Ekran göstergeleri arka plan rengi
Renk körlüğü modu
Yüksek kontrast
Yanıp sönen ekran göstergesi
Kamera sallanması
Hareket bulanıklığı
Kamera mesafesi
görüş alanı
tam ekran efektleri
kalıcı hedef noktası
Navigasyon asistanı
Gezinme yardımı
Düşme koruması
Gelişmiş dinleme modu
Tarama menzilini ayarlama
Tarama süresi ayarı
Tükenmez nefes
Bulmaca atlama
Sesli metin anlatımı
Sinematik açıklamalar (profesyonel seslendirme sanatçıları seslendiriyor)
Sesli gezinme işaretleri
Titreşimli çatışma işareti (Dualshock 4, Dualsense veya herhangi bir titreşimli Gamepad kullanıyorsanız çalışıyor)
Konuşma titreşimi (Dualsense gerekir)
Rehinelerin kaçmasını engelleme
Yanınızdakiler yakalanmaz
Düşük düşman algısı
Düşük düşman isabetliliği
Görünmezlik ayarı
Silah sallanması
Ağır çekim
Kulak çınlaması
ve daha fazlası yer alıyor. Bu ayarlar sayesinde oyunu rahatça kimseden yardım almadan bitirebilirsiniz.
Part II Remastered PS5 için çıktı ve önceden olmayan Audio Description özelliği de artık erişilebilirlik özellikleri arasında yer alıyor. Yine her zamanki gibi hem Türkçe hem de İngilizce olarak (muhtemelen diğer diller için de vardır) bu özellik mevcut. Çıkışında neden yoktu bilemiyorum ama geç olsun, güç olmasın diyeyim.
Küçük bir saygı notu:
Oyunlarda erişilebilirlik ile ilgili büyük adımlar atan, hasta olsa bile son ana kadar görme engelli oyuncular için çalışan, bizlerin The Last of Us Part I, Part II, Mortal Kombat 1 ve Forza Motorsport oynayabilmesini sağlayan Brandon Cole, ne yazık ki son zamanlarda savaştığı kanser hastalığı ile mücadelesini kaybetti. Her ne kadar tanımasam da hepimiz adına ona teşekkür ederim. Şimdi ona gidip Ocelot’un Snake’e söylediği gibi Let the legend comeback to life demeyi çok isterdim.
Neler oluyor? Başlık neden değişti?
Evet, başlığı değiştirdim çünkü listeyi güncellemeye güncellemeye, baya fazla oyun oynadım. Bunların bazıları erişilebilirlik barındırsa da çoğunda erişilebilirlik özellikleri bulunmuyordu ve bulunmamasına rağmen oynayabildiğimizi fark ettim. Ben de sadece erişilebilirlik özellikleri barındıran oyunları listelemektense bulduğum ve oynayabileceğimiz oyunları da listeye dahil etmeyi düşündüm.
Granblue Fantasy Versus: Rising:
Erişilebilirlik içermeyen ve oynayabileceğimizi fark ettiğim ilk oyun Dissidia Final Fan… (Öhöm) Granblue Fantasy Versus: Rising.
Granblue Rising’i (artık böyle yazacağım çünkü oyunun adı çok uzun) Dissidia Final Fantasy’yi denemeye çalışırken keşfettim. Audiogames.net forumlarında takılırken Dissidia FF’yi oynayabilir miyim? Diye bir başlık açıldığını gördüm ve indirip kendim test etmek istedim ve indirdim de. Ancak hikaye modunda yalnızca oyunun 10 dakikalık Prologue kısmını oynayabileceğimizi fark etmemle farklı arayışlara girdim ve bu oyun ile karşılaştım.
Bu bir inceleme yazısı olmadığından mekanikler, hikaye gibi şeyleri fazla yazmayacağım ama hikayenin tam bir Final Fantasy kafasında bir hikaye olduğunu söyleyebilirim. 12-13 Saatlik bir macera sunuyor bizlere Granblue Rising. Bu arada gerçekten çakma Dissidia FF.
Oyunu oynayabilmemizin en büyük ve önemli sebebi ses tasarımı. Aynı Dissidia FF’de olduğu gibi Stereo ses kullanıyor (bunu özellikle belirtiyorum çünkü günümüzde hâlâ bazı oyunlar bu ses tasarımını kullanmıyorlar) bu sayede hikaye esnasında dövmemiz gereken düşmanların hangi tarafta olduğunu sıkıntısız bir şekilde duyabiliyoruz. Yazı fontu nasıldır bilemem ama sanırım kolay okunabilir bir font kullandığından ekran okuyucuların OCR özelliğini menülerde ve bazı sadece yazılı diyalog barındıran ara sahnelerde rahatça kullanabiliyoruz.
Sanırım bir adet erişilebilirlik özelliği de barındırıyor. Sanırım diyorum çünkü sadece buna denk geldim menülerde. O da düşmanlara yaklaştığınızda karakterinizin otomatik olarak bir tane vurması. Bu sayede eğer düşmana gidip gitmediğinizi anlayamazsanız karakter sizin yerinize bir adet vurduğundan anlayabilirsiniz.
Steam’de ücretsiz deneme sürümü var, tam oyunu denemeden direkt onu deneyebilirsiniz. Ücretsiz sürüm, 3 Part’tan oluşan hikayenin ilk Part’ının tamamını, Online dövüşleri ve Online dövüşlerde kullanmanız için haftada 1 adet karakteri ücretsiz sunuyor.
Granblue Fantasy Versus: Rising (Steam)
Streets of Rage 4:
Streets of Rage 4’ten bahsetsem mi bahsetmesem mi diye çok düşündüm ama sonunda bahsetmeye karar verdim. SOR4, (kısaltma anladınız artık) klasik sağdan sola yürümeli bir Sidescroller Beat Em Up. Hikayeyi bir kenara fırlatmalık, moraliniz bozulduğunda girip adam pataklamalık bir oyun SOR4. Zaten istemeseniz bile hikayeyi bir kenara fırlatmak zorunda kalıyorsunuz çünkü normalde tüm bu tarz oyunlarda konuşmaları tuşa basıp geçerken, SOR4’te konuşmalar kendisi otomatik geçiyor. Bu da hikayeyi takip edemememizi sağlıyor.
SOR4’te de aynı Granblue’de olduğu gibi stereo ses tasarımı kullanılmış. Azıcık müzikleri kıstığınız takdirde düşmanların size ne yönden yaklaştığını rahatça duyabilir ve ona göre o tarafa doğru yürüyüp düşmanları dövebilirsiniz. Ekran okuyucunun OCR özelliği yine güzel çalışıyor, bu sayede menülerde istediğinizi rahatlıkla yapabilirsiniz.
Şimdi bunu söylediğim için bana kızan kesin olacaktır ama ben bir oyunda ölme sınırı denen şeyi hiç sevmiyorum. SOR4 te Beat Em Up türündeki oyunların neredeyse hepsinde bulunan ölme sınırı denen şey bulunuyor ve birkaç ölmenizde sizi bölümün en başına atıyor. E haliyle görme engelli oyuncular olduğumuz için de ölmemiz kaçınılmaz olduğundan oynayamıyoruz. Ben de bu sorunu hile yaparak aştım. Açtım ölümsüzlüğü keyfime baktım. Eğer oynayacaksanız size de bunu tavsiye ederim. Birkaç oyunda daha hile yaptım, onlara gelince yaptığımı belirteceğim. Oynamak istiyorsak bazı oyunlarda cidden mecbur kalıyoruz.
Streets of Rage 4 (Youtube Playlist) (evet yine benim Playlist’im)
Contra: Operation Galuga:
Operation Galuga, 80’lerde çıkan ilk Contra oyununun Remake’i. Remake olmasına rağmen The Last of Us Part I kadar özen gösterilmemiş (Bir Sony Kolay olunmuyor) (fanboy değilim) bu yüzden yine erişilebilirlik bulunmayan ama oynanabilen oyunlar kategorisinde.
Run N Gun tarzında, aynı SOR4’te olduğu gibi sağdan sola, bazen de yukarı aşağı hareket ettiğimiz bir oyun. Bazı Platforming kısımlarını görme engelli bir oyuncu olarak geçmek çok zor, bu yüzden oralarda gören birinden yardım alabilirsiniz. Bu dediğim durum sadece Chapter 3 veya 4’te yaşanıyor, bu yüzden sorun olmayacaktır.
Çeşitli silahlar kullanarak uzaylıların ve diğer düşmanların içinden geçiyoruz. Aynı anda sadece 2 adet silah taşıyabiliyoruz ve öldüğümüzde silahlardan en son kullandığımız olan gidiyor. Yine Stereo ses tasarımı var ama düşmanları rahat duyabilmemiz için yine müzik ve ambiyans ses efektlerini kısmak zorundayız. OCR ise yine hayal kırıklığına uğratmadan çalışıyor. Bu oyunda da ölme sınırı var ve düşmanlar yağmur gibi yağdığından SOR4’ü ölmeden bitirseniz bile görme engelli bir oyuncu olarak Operation Galuga’yı bitirmeniz hilesiz imkansız. Bu yüzden hile açmanızı tavsiye ederim.
Contra: Operation Galuga (Steam)
Contra: Operation Galuga (Youtube Playlist)
Crosscode:
Crosscode, şu an erişilebilirlik modu geliştirilen ve erişilebilirlik modu geliştirilirken aynı zamanda test edebildiğimiz bir 2.5D RPG. İlk bölümleri dışında tam oynayamadım, bu yüzden oyunun nasıl olduğunu pek söyleyemem ama mod oldukça iyi çalışıyor ve sürekli güncelleniyor. Haritada gezerken kaybolmanızı engellemek için ses ipuçları, düşmanlar için ses ipuçları, çeşitli engeller için ipuçları, ekran okuyucu ve daha fazla erişilebilirlik özelliği bu mod ile dahil oluyor oyuna. Kurması biraz zahmetli ama kurduktan sonra otomatik güncelleme seçeneği de bulunduğundan her güncelleme geldiğinde modu tekrar baştan kurmak zorunda kalmıyorsunuz, mod kendiliğinden güncelleniyor. Bu modu geliştiren aynı anda Final Fantasy VII’nin orijinali için de mod geliştiriyor, onda da radar sistemi, ekran okuyucu desteği ve daha fazlası bulunacakmış ancak Crosscode’da olduğu gibi Playtest açmadı.
Bu arada Crosscode’u sadece Gamepad ile oynayabiliyorsunuz bu mod ile oynayacaksanız.
Voice of Cards üçlemesi:
Bu üçleme de erişilebilirlik bulunmayan ama oynanabilen oyunlar kategorisinden listede. Üç oyunun sadece ilk ikisini denedim ve deneyimlerime göre oynanabildiğini söyleyebilirim. Sıra tabanlı bir savaş sistemi olduğundan düşmanın nerede olduğunu duymaya kasmanıza gerek yok. Yine OCR çalıştığından dolayı tüm kartları, yazıları, menüleri ve tüm yazılı içerikleri okuyabilirsiniz. Okumak bu oyunda çok önemli, OCR kullanmadan sakın geçmeyin. Bazı tuzaklı sandıklara falan denk gelebilirsiniz, benden söylemesi. :)
Oyunda doğru yolu bulmak biraz zorlasa da diğer oyunlar kadar zor değil. Zaten bir yere geldiğinizde ses çıktığından oranın neresi olduğunu anlayabiliyorsunuz. Doğru yere geldiğinizde oyundaki anlatıcı sizin buraya gelmeniz gerektiğini ve girip girmeyeceğinizi soruyor. Yolu bulmaktaki tek dez avantaj, diğer sıra tabanlı savaş sistemi bulunan çoğu oyunlarda olduğu gibi Random Encounter olması. Sürekli düşmanlarla karşılaştığınızdan pes edip yarıda bırakabilirsiniz benim gibi. :)
Bu sefer video yok çünkü dediğim gibi yarıda bıraktım.
Voice of Cards Trilogy (Steam)
Pentiment:
Pentiment’ın hem erişilebilirlik topluluklarında, hem de genel oyuncu topluluklarında hak ettiği değeri göremediğini düşünüyorum. Fallout: New Vegas’ı yapan firmadan çıkan bir dedektiflik oyunu Pentiment. 3 Farklı olayı seçimlerimizle yön vererek çözmeye çalışıyoruz ve diyalogların yazımı oldukça iyi ve etkileyici. İngilizcesi de basit olduğundan İngilizceniz pek iyi değilse ama yine de varsa anlayabilirsiniz rahatça.
Erişilebilirlik olarak ekran okuyucu desteği ve kolay okunabilen yazı fontu sunuyor. Ekran okuyucu desteği sayesinde OCR ya da başka herhangi bir yardımcı program kullanmadan oyunu oynayabiliyoruz. Yine sağdan sola, bazı yerlerde de yukarıdan aşağıya gitmeli bir kontrol şeması var. Ama ses ipuçları da olduğundan nereye gidilebildiğini anlayabiliyoruz. Ekran okuyucu ile de hikayenin tamamını anlayabiliyoruz.
Erişilebilir olmayan sadece 1 ya da 2 tane Puzzle var, onları çözmesi biraz zor olduğundan sadece onlarda gören birinden yardım almanızı tavsiye ederim çünkü Puzzle’larda ekran okuyucu desteği ne yazık ki bulunmuyor.
Shank serisi:
Shank, hem ilk hem de ikinci oyunu ile görme engellilerin oynayabileceği bir seri. Klasik sağdan sola gitmeli bir Beat Em Up, Stereo ses tasarımı ile düşmanlar nerede belli oluyor, OCR yine muhteşem çalışıyor. Sadece 1-2 yerde platforming sekansları zorlayıcı, ama oralar da kolay geçiliyor. Ölme sınırı da olmadığından hile yapmanıza gerek yok ama ben yaptım çünkü 33333333 defa ölmeyi sevmiyorum.
Tekken 8:
Tekken 8’in incelemesini zamanında yapmış ve erişilebilirliğini gömmüştüm. Ama yine de Stereo ses tasarımı sayesinde oynayabildiğimiz gerçeğini değiştirmiyor bu. Üstelik söylentiye göre ekran okuyucu desteği de eklenmiş. İncelemeye buradan tık tık.
Mortal Kombat VS. DC Universe, Mortal Kombat: Komplete Edition, Mortal Kombat 11 ve Mortal Kombat 1:
Yukarıda gördüğünüz Mortal Kombat oyunlarından sadece en son çıkan MK1 erişilebilirlik özellikleri ile donatılmış, ama hepsi biz görme engelli oyuncular tarafından oynanabilir. Evet, MKX’i buraya dahil etmedim çünkü o oyunu hem ben yok sayıyorum, hem de o oyundaki Quicktime Event’ler oyun erişilebilir olmadığından can sıkıyor. Tamam, onları yapamadınız diye ölmüyorsunuz ama canınızın belli bir kısmı gitmiş şekilde oyuna başlıyorsunuz. Ayrıca hikayesi en dandik MK oyunu olduğunu düşünüyorum X’un.
Mortal Kombat VS. DC Universe’te başta söylediğim gibi erişilebilirlik bulunmuyor. Ama menülerde nereye girdiğiniz belli oluyor, OCR çalışıyor, karakter seçme menüsünde zaten her karakter seçiminizde kimi seçtiğiniz sesli olarak belirtiliyor. Stereo ses tasarımı var, rakipler nerede anlayabiliyorsunuz.
DC ve MK olarak ayrılmış 2 adet hikaye modu var. 2 Hikayenin toplam uzunluğu 3-4 saat aralığında. Bazı Quicktime Eventler var ama genelde tüm tuşlara basıp bölüm geçme taktiği işe yarıyor.
Oyun ne yazık ki PC’de yok, ben de PC’ye RPCS3 PS3 emulatörü kurup oynadım. Kuruluşu oldukça basit, oyunu bulmak için de alta yorum olarak yazabilirsiniz, seve seve yardımcı olurum. Buradan oyunun linkini atamam, korsana girer sonra. :)
Mortal Kombat VS. DC Universe (Youtube Playlist)
Mortal Kombat: Komplete Edition da temelde MKVSDCU ile aynı. Yine Stereo ses var, karakterler yine söyleniyor. Hikayesi MKVSDCU’den daha uzun. Ne yazık ki bu oyun satıştan kalktı, malum yollara başvurmak zorundasınız. Ayrıca söylemeyi unutmadan söyleyeyim, Quicktime Event bu oyunun hikaye modunda yok. :)
Mortal Kombat: Komplete Edition (Playlist)
Mortal Kombat 11 de PS4 X-One nesline ilk doğru düzgün yeni nesil çıkan oyun olması dışında diğer oyunlardan bir farkı yok. En büyük farkı kendi dahili ekran okuyucusuna sahip olması. Oyunun Announcer’ı tarafından menüdeki seçenekler seslendiriliyor. Ancak pek uğraşılmamış buna da. Ayarlar menüsünde istediğimiz ayarı yapmak için başka birine ihtiyaç duyuyoruz.
MK9’da gelen X-Ray özelliği 11’de Fatalblow olarak adlandırılıyor ve MK9’da olduğu gibi dolduğunu kendimiz tahmin etmemiz gerekmiyor, ses ipucu ile Fatalblow’un dolduğu belirtiliyor. Dövüş ses efektleri daha gerçekçi, bazen slowmotion efektine girecek bir hareket yaptığımızda onu hissedebiliyoruz. Bir kemiğin kırılma sesi kendini belli ediyor. Stereo ses tasarımı da olduğu yerde duruyor.
MK11’in Playlist’ini koyamam çünkü daha yayınlanmadı. :)
Mortal Kombat 1 ise aralarındaki en erişilebilirliğe önem gösteren oyun. Kendisinin erişilebilirlik danışmanlığını Brandon Cole, (RIP) ve KH Rattle Head yaptı.
Oyunda sinematikler için Audio Description, ekran okuyucu, ses ipuçları, Colorblind modu, yeni gelen 3 boyutlu Invasion modu için Navigation Assist ve daha fazlası var.
Audio Description sadece ara sahneleri betimlemekle kalmayıp oyun esnasında yaptığımız Fatalblow, Brutality ve Fatality’leri bile betimliyor. Üstelik sesi de gayet iyi betimleyen ablamızın.
Ses ipuçları oyun esnasında sağ ya da soldan tık tık diye ses çıkartıyor, bu sayede rakiplerin nerede olduğunu anlayabiliyoruz. Uzaklık yakınlığa göre hızlanıp yavaşlıyor da. Metal dedektörü gibi düşünebilirsiniz.
Colorblind modu ne oranda göremiyorsanız onu kendinizin ayarlamasını sağlıyor.
Invasion modunda bulunan Navigation Assist, kendiliğinden devreye giriyor ve nereye gitmemiz gerekiyorsa ona göre bir ses ipucu veriyor.
Karakterlere vurduğumuzda vurduğumuzu anlayalım diye farklı bir ses ipucu çalıyor.
Ekran okuyucu bu sefer bütün menülerde çalışıyor.
Oyun her güncelleme aldığında erişilebilirlik özellikleri de genişliyor.
Mortal Kombat 1 (Erişilebilirlik bilgi sayfası)
Mortal Kombat 1 (Youtube Playlist)
Apotheorasis: Lab of the Blind Gods:
Apotheorasis, listede bulunan Project Dark, The Vale, Evidence 111 ve birkaç oyun gibi tamamen görme engelliler hedef alınarak geliştirilmiş bir oyun. Yani ne yazık ki oyunda herhangi bir grafiksel element bulunmuyor. Komple siyah bir görüntü eşliğinde anlatmak istediği hikayeyi anlatıyor bizlere Apotheorasis.
Apotheorasis, 3D kontrol şemasını barındıran ve isterseniz klavye fare, isterseniz de sadece klavyeden oynayabilmenizi sağlayan bir kontrol dizilimi var. Ben tamamen klavyeden oynadım, size de bunu tavsiye ederim.
Erişilebilirlik olarak ise aynı A Western Drama’da olduğu gibi takip etmemiz gereken bir NPC konulmuş. O önden gidiyor ve bize ses ipuçları veriyor, biz de onu takip ediyoruz. Çeşitli Combat ses ipuçları da var, bu sayede kalkan açmanız gereken anları hesaba katıp ona göre oynuyoruz. Bu arada kendisi bir FPS oyunu. :)
Oyunu almadan Demosunu da deneyebilirsiniz.
BROK: The InvestiGator:
BROK: The InvestiGator, tamamen resmi olarak, mod ile falan uğraşmamıza gerek kalmadan, firma ile danışmanın ortak çalışması sonucu erişilebilirlik özellikleri eklenen bir dedektiflik, Point and Click, azcık Puzzle ve Beat Em Up türünde bir oyun. Oyunda kontrolümüze sunulan 2 karakter var ve iksinin de dövüş stilleri birbirinden farklı. Bir karakterimiz eski Boksör yeni dedektif olan Brok, diğeri ise onun üvey oğlu olan ve kariyerinde bir basamak atlamak için lisans diplomasına benzer bir belgeyi alıp şehirden çıkmaya çalışan Graff.
Graff ile genelde derslerde soru çözüyor, çeşitli deneyler yapıyoruz çoğu zaman. Belirli zamanlarda da Brok’a yardımımız dokunuyor.
Oyunda erişilebilirlik olarak ekran okuyucu, istediğimiz zaman geçebileceğimiz Point and Click modu, (bu modda oynamanızı tavsiye ederim çünkü Adventure modunda istediğiniz şeyleri bulmak biraz zor) dövüşler zor geldiyse atlama seçeneği, Puzzle atlama seçeneği, (bazı Puzzle’lar zor bu yüzden kullanabilirsiniz) ve Directional Audio bulunuyor.
Oyunu isterseniz tek başınıza, isterseniz Splitscreen Coop oynayabilirsiniz. 5-6 Adet farklı sonu ve 15-20 saatlik bir oynanış süresi bulunuyor.
Brok: The InvestiGator (Steam)
BROK: The InvestiGator (Erişilebilirlik sayfası)
Hearthstone:
Şu an gören arkadaşlarınızla oynarken en zevk alarak oynayacağınız oyun bana göre Hearthstone. Bilmeyenler için, Hearthstone Warcraft evreninin karakterlerinin bulunduğu bir sıra tabanlı kart oyunu. Hem Solo modları, hem de Online modları bulunuyor. Başta da yazdığım gibi arkadaşlarınızla beraber birbirinize meydan okuyup hanginizin destesi daha güçlüyse yenince hava atabileceğiniz en iyi oyun.
Hearthstone’un kendiliğinden erişilebilirlik özellikleri yok, yine modcular sağ olsunlar Hearthstone için bir erişilebilirlik modu geliştirmiş ve sürekli güncel tutuluyor. Erişilebilirlik modu, normalde olmayann klavye desteği ve yine normalde olmayan ekran okuyucu desteğini oyuna ekliyor. Bazı modlar erişilebilirlik modu ile çalışmıyor ama az önce de yazdığım gibi sürekli güncelleme alan bir mod Hearthstone Access. Oyunu oynamadan önce bir Tutorial kısmı da bulunuyor, oyuna girdiğinizde ilk kez giriş yapıyorsanız orada kilit mekanikleri öğrenebiliyorsunuz. Hepsini de klavye üzerinden anlatıyor Tutorial.
Hearthstone’un erişilebilirlik modunu Discord üzerinden indirebilirsiniz. Altta verdiğim linke girip daveti kabul ettikten sonra, general kanalına girip Shift+P ile sabitlenmiş mesajlara gidin, sabitlenmiş mesajlarda bulunan üçüncü mesajdaki Google Drive linkine tıklayıp indirdikten sonra Rar’dan çıkartın ve oyunu kurduğunuz dizine Rar’dan çıkarttığınız dosyaları atıp kopyala ve değiştir deyip oyuna giirin ve bu kadar. Erişilebilirlikli Hearthstone’un keyfini çıkartmaya hazırsınız. :) Reklam gibi oldu, biraz da Tutorial gibi. :)
Forza Motorsport 2023:
Açıkçası bu oyuna inceleme yazarken erişilebilirlik özelliklerini üstünkörü geçtiğim için kendimden utanıyorum. Çünkü Motorsport, şu ana kadar çıkan oyunlar arasında en iyi erişilebilirlik özelliklerine sahip olan oyun. Unbound’ı deneyince bunu daha iyi anladım. Yine arkadaşlarınızla Online yarışabilir, kariyer modunda 40-50 saat geçirerek araç koleksiyonunuzu genişletebilir, benim gibi evinizde bir başka yarış oyununda araçlarının bulunduğu garajdaki araç sayısıyla hava atan biri varsa ona kendi araçlarınızla hava atabilirsiniz. (seviyorum ne yapayım) :)
Erişilebilirlik olarak ta tonla özellik barındırıyor Motorsport. En iyilerini sıralamaya çalışacağım alta.
Sürüş asistanı:
Sürüş asistanı, aracın gaz ve fren kontrolünü isterseniz tam, isterseniz dengeli olarak yapay zekaya bırakıyor. Bu sayede araç ne zaman gazlayıp ne zaman fren yapacağını yapay zeka sayesinde anlıyor ve ona göre kendi kendine gidiyor.
Fren asistanı:
Motorsport bir pist yarışı oyunu olduğundan frenleme oldukça önemli. Fren asistanı, aynı sürüş asistanındaki gibi yapay zekaya bırakılıp bırakılmamayı ayarlamaya yarıyor. Yapay zekaya eğer tamamen bırakırsanız bütün virajlarda siz bir şey yapmadan araç kendi frenleyerek dönüş yapıyor. İsterseniz yarım olarak yapay zekayı kullanabiliyorsunuz, bu da sadece zorlu virajlarda yapay zekaya dönüşlerde viraj alırken fren yaptırmaya yarıyor.
Dönüş asistanı:
Aracın dönüşünü yapay zekaya bırakıp bırakmamanızı sağlıyor. Normal dönüşlerde de bırakabileceğiniz gibi, virajlarda da bırakabilmenizi sağlayan ayarlar bulunuyor.
Araçlar hakkında daha tonlarca Assist özelliği var ama ben araçlardan en ufak bir şey anlamadığımdan onları sizin okumasına bırakıyorum. :)
Görüş asistanları:
3 Farklı renk körlüğü modu arasında geçiş yapabileceğiniz bir ayarlama sunuyor. Kendi engelinize göre ayarlayabilirsiniz.
Renk körlüğü modları kullanıcı arayüzü ve oyunun dünyası için ayrı ayrı ayarlanabiliyor.
Yazıların daha rahat okunabilmesi için Highcontrast modu da bulunuyor.
High Contrast ayarları her okunabilir materyal için ayrı ayrı ayarlanabiliyor.
Ekran okuyucu desteği:
Ekran okuyucu desteği, oyunda araçları sonradan boyamak istediğinizde girdiğiniz menü dışında bütün menülerde çalışıyor. Yarış esnasında araçları geçtiğinizde araç geçtiğiniz için kaç puan aldığınızı, viraj dönüşlerine göre kaç puan verildiğini de söylüyor.
Audio Description:
Bu oyunda bir hikaye bulunmuyor ama yine de Audio Description eklenmiş. Audio Description, oyuna ilk giriş yaptığınızda çıkan ara sahneyi betimliyor, daha sonra girdiğiniz yarışlardaki hava durumunu, yarışın gece ya da gündüz olduğunu, araç kasmak için girdiğiniz Practice modundan çıkarken aracınızın rengini size betimliyor. Arada Bug’a girip betimlemediği olmuştu ben oynarken ama büyük ihtimalle şimdiye sorunu kalmamıştır.
Anlamadığım için anlatamadığım özellikleri ve daha fazlasını Forza Motorsport erişilebilirlik desteği sayfasından öğrenebilirsiniz. Fazla arabalardan anlamam dediğim gibi. Umarım sıradaki Forza oyunu da bu şekilde gelişmiş bir Accessibility ile çıkar.
Oyunu Gamepass’ten oynamanızı tavsiye ederim, 1 ayda tüm içeriği olmasa da baya bir içeriğini deneyip yarışabilirsiniz.
Blake: The Visual Novel:
Adından da anlaşılacağı gibi Blake bir görsel roman oyunu. Ekran okuyucu desteği sayesinde hikayeyi okuyarak anlayabiliyor ve çeşitli seçimlerle gidişata yön verebiliyoruz. Sanırım oyunda 2 ya da 3 farklı son varmış, ama ben sadece birini görebildim. Oyunda bazı Puzzle’lar da beni şaşırttı, özellikle bir Puzzle’da telefona Binary Translator indirmem gerekti. Steam’de ücretsiz, indirip açtıktan sonra V harfine bastığınızda ekran okuyucu devreye girecektir. Videosunu bırakmayacağım, Spoiler olma ihtimali diğer oyunlardan daha fazla.
Blake: The Visual Novel (Steam)
Firebird:
Hazır Visual Novel oyunu önermişken listedeki tüm Visual Novel’ları aradan çıkartayım diyerek bu oyun ile listeye devam ediyorum.
Firebird, oldukça tehlikeli bir dünyada geçen ve araçla yolculuk yaparak oynadığımız bir Visual Novel. Yolculuk esnasında aracımızın benzinine de dikkat etmemiz ve ona göre seçimler yapmamız gerekiyor. Yine seçimler oyunun sonunu etkiliyor ve benzininiz biterse oyunu gerçek sonu görmeden bitiriyorsunuz. Oyunun kendiliğinden ekran okuyucu desteği var. Seçimleri yaparak hikayeyi tamamlamamıza yardımcı oluyor. Bu arada ekran okuyucu az önceki oyunda da, bunda da diyalogları seslendiriyor, söylemeye gerek duymamıştım çünkü hikayeyi takip edebiliyoruz yazınca anlaşıldığını düşündüm. Gerçi şimdi söylemiş oldum. :)
Ekran okuyucu Audio Description sağlıyor mu onu hatırlamıyorum, ilk çıktığı zaman oynamıştım.
Yine Spoiler olur diye video bırakmıyorum.
No Longer Home:
Listenin son Visual Novel’ı No Longer Home da. No Longer Home’a Steam’de bulunan bu küratörün sayfasını gezerken rastlamıştım ve denemeye karar verdim. Hikaye olarak oldukça duygusal bir oyun No Longer Home. Üniversitede okuduğunuzu ve son sınıfta olduğunuzu, ayrı bir eve çıktığınız arkadaşlarınızla son sınıfın son gününde ayrılmadan önce vakit geçirdiğinizi düşünün. İşte oyun tam bu günü anlatıyor. Herkes o günden sonra farklı yerlere dağılacak, kim bilir? Belki de hiç bir zaman görüşemeyeceksiniz. Hikaye boyunca Barbekü yapmaktır, oyun oynamaktır gibi basit şeyleri yapıyoruz ama onları arkadaşlarımızla bir daha yapamayacağımızı bilmek içimizi acıtıyor. Ekran okuyucu desteği de barındırdığından tüm diyalogları takip edebiliyoruz, bu sayede tüm duygular içimize işliyor. Sadece bizim değil, diğer oyuncuların da denemesi gereken bir Visual Novel No Longer Home.
Stray Gods: The Roleplaying Musical:
Stray Gods, aynı listede bulunan As Dusk Falls gibi bir interaktif film ama onun gibi aksiyonlu sahneleri, QTE’leri falan yok. Sadece seçim yapıp seçimimizin sonuçlarını görüyoruz ve hikayeyi izliyoruz. Seçimli film yani.
Stray Gods’u BROK’un erişilebilirlik danışmanlığı yapan kişinin Twitter sayfasında keşfetmiştim. Kendisi bu oyunu bekliyordu ve ben de beklemeye başladım ve çıkar çıkmaz başına oturdum. Yunan mitolojik tanrılarının ve tanrıçalarının neredeyse hiç görmediğimiz bir şekilde kullanıldığı bir oyun Stray Gods. Tanrılar ve tanrıçalar müzikal yapıyor. Seslendirme kadrosu da baya iyi. Diğer oyunlardan tanıdığımız bir çok ses sanatçısı bu oyunda yer alıyor ve sesleri de muhteşem. Birkaç farklı sonu olan 5-6 saatlik bir oyun.
Erişilebilirlik olarak ise Audio Description, kolay okunabilen yazı fontu ve seçimler esnasında zamanlamayı kaldırma özelliklerini sunuyor. Kolay okunabilen yazı fontu, oyunda ekran okuyucu desteği olmadığı için OCR özelliği ile menüleri ve seçimler esnasında diyalogları okumamızı sağlıyor. Ekran okuyucu desteği eklemek biraz zor olsa gerek, çünkü oyun Unity motoru ile yapıldığından ve Unity neredeyse hiç bir Accessibility Tool barındırmadığından firmaların kendilerinin uğraşması gerekiyor tahminimce. Bağımsız bir stüdyo oldukları için de zaman ve para kaybı olacağından uğraşmadıklarını tahmin ediyorum. Ama yine de başta dediğim gibi, OCR ile okutmanız mümkün ve en ufak bir yanlış okuması olmuyor.
Audio Description, ortam değiştiğinde ortamı, orada kimlerin olduğunu ve ana karakterimizin ve o an o sekansta bulunan karakterlerin duygusal durumlarını ve nasıl göründüklerini betimliyor. Yani Grace apartmana girdi, karşısında Afrodith’i görünce korkarak 2 adım geri çekildi gibi.
Oyun bu ayın 15’inde Prime Gaming’te GOG kodu olarak ücretsiz dağıtılacak, eğer Prime’ınız varsa kaçırmayın derim. Prime’ınız yoksa da 30 günlük ücretsiz Prime denemesi başlatıp kodu aldıktan sonra aboneliği iptal edebilirsiniz. GOG kodunu Prime üzerinden aldıktan sonra kodu kopyalayıp GOG Galaxy uygulamasında Add Games & Friends sekmesi altında Redeem a Code’a basıp kodu girdikten sonra oyun kütüphanenize ekleniyor. Bu olay zor geldi ise yine Prime üzerinden kodu aldıktan sonra şuraya gidip kodu yapıştırıp Redeem’e bastığınızda yine oyun kütüphanenize eklenecek.
Stray Gods erişilebilirlik sayfası
A Hero’s Call:
Benim Baldur’s Gate 3 oynamak ne kadar çok istediğimi beni Twitter’dan takip edenler biliyordur. İşte bu açlığımı A Hero’s Call ile dindiriyorum arada. A Hero’s Call, herhangi bir grafik elementi bulunmayan, yani tamamen siyah bir ekran görüntüsü sunan bir oyun. Kendisi bir sıra tabanlı aksiyon RPG aynı zamanda. Karakterimizin sınıfını seçip, seçtiğimiz sınıfla birlikte oyuna başlıyoruz. Oyun esnasında seçtiğimiz sınıftan başka sınıflara da geçiş yapabiliyoruz. Örneğin ben son Playthrough’umda büyücü bir karakter açmıştım, ilerleyen zamanlarda Level atladığımda tekrar kendimi gerekli şeylere puan vererek Warrior yaptım. Böylece hem büyü atabildim hem de kılıçla dövüşebildim.
Oyun esnasında yanımıza alabileceğimiz bazı Conpanion’lar da bulunuyor. Thief, Mage ve Archer sınıflarından karakterler bunlar da. Tabi bir adet Warrior da yanımıza alabiliyoruz ama onu almak zorunlu mu değil mi bilmiyorum, ben hep yanıma o karakteri de almak için seçim yaptım.
Seçim derken evet, oyunda diyalog sistemi de bulunuyor ve seçim yapabiliyoruz, ancak bu seçimler oyunun sonuna etki etmiyor ne yazık ki. Bu arada oyun esnasında karşılaştığınız ve karşılaşacağınız istisnasız tüm karakterler seslendirilmiş, ekran okuyucu ile sadece kendi karakterinizin diyalogları okunuyor. Ana hikayeyi Rush’larsanız 20 saat, ben yan görevleri de yapacağım derseniz 40 saatte bitiyor.
Erişilebilirlik olarak ekran okuyucu desteği kendiliğinden bulunuyor, ama isterseniz kendi ekran okuyucunuzu da kullanabiliyorsunuz. Yolculuk esnasında yolu daha rahat bulmanız için ses ipuçları da bulunuyor. Sağa ya da sola dönülmesi gereken yerlerde dönmeniz gereken taraftan ses ipucu veriliyor. Duvara ya da bir şeye çarptığınızda ona göre ses ipucu alıyorsunuz. Kısacası oldukça iyi bir erişilebilirliği var. Zaten bir zahmet olsun, çünkü oyun tamamen siyah bir ekrandan oluşuyor. Bu arada aslında oyunun grafikli versiyonu da planlanmış ancak Kick Starter’da yeterli bağışı toplayamadığı için geliştirilmemiş.
Oyun 2018’de Kick Starter bağışlarıyla çıktığında ücretliydi ancak şu an ücretsiz ve tamamen legal bir şekilde ücretsiz. İndirip oynamanızı tavsiye ederim. Üstelik müzikleri de müthiş. :)
Sequence Storm:
Sequence Storm, bir bilgisayarın içinde geçtiğini düşündüğüm bir ritim oyunu. Böyle düşünmemin nedeni ise sürekli bize yeni özellikler yüklenmesi, Hack’lenmemiz ve benzeri olaylar. Oynanışta doğru zamanda doğru tuşlara basarak yarışı tamamlamaya çalışıyoruz ve bunu ritme uyarak yapmamız gerekiyor. Tuşları kaçırırsak yarışı ikinci veya üçüncü bitirebiliyoruz. Bazı yarışlarda bu problem olmasa da, hikaye gereği birinci olmamız gereken yarışlarda tuşları veya ritmi kaçırmamız bölümü geçemememizin nedeni oluyor.
Oyunda ekran okuyucu desteği yine kendiliğinden bulunuyor. Hikayede çıkan diyalogları, menüleri, yarış bittiğinde kaçıncı olduğumuzu sesli bir şekilde belirtiyor. Ekran okuyucu dışında oyunda ipucu verme sistemi de bulunuyor. Bu sistem hangi tuşa basmanız gerekiyorsa önce o tuşun çıkarttığı sesi size sesli bir şekilde belirtiyor ve siz de ona göre o tuşa basıyorsunuz. Oyunu yavaşlatma, yarış esnasında karşınıza çıkan yanıcı ve benzeri engelleri kaldırma gibi erişilebilirlik özellikleri de bulunuyor.
Bu arada oyunun müzikleri cidden müthiş.
İlk 2 Act’i bulunduran ana oyun Steam’de ücretsiz. Diğer Act’ler ve ek paketleri ise satın alarak açıyorsunuz.
Shadow Rine: Eternal Hope:
Shadow Rine, tamamen erişilebilirlik özellikleri barındıran ilk JRPG. Üstelik yanınıza biri geldiğinde ne oynuyorsunuz diye baktığında ekranda siyah bir ekran da görmeyecek, dandik olsa da grafik görebilecek.
Shadow Rine, kendini birden farklı bir dünyada bulan ve burayı kurtarması gerektiğini öğrenen bir karakterin macerasını konu alıyor. Yanına ileride bir okçu, bir kısa kılıç kullanan karakter, bir de tüm engellerden zıplayabilen bir karakter katılıyor ve 4 kişilik bir maceraya atılıyoruz. Tüm her şeyi yaparsanız 25-30 saat aralığında bitiyor.
Bu arada oyun tamamen Japonca. Bunun için NVDA ekran okuyucuya JGT Addon’unu kurmanız gerekiyor. JGT Addon’u kurduktan sonra gerekli tuş komboları ile oyunu ister Türkçe okuyan bir ekran okuyucu ile, isterseniz İngilizce okuyan bir ekran okuyucu ile oynayabilirsiniz. JGT Addon’unda yer alan ayar ile oyunu istediğiniz dile çevirebilirsiniz.
Oyunun kendi ekran okuyucu desteği yok, bu yüzden NVDA açıkken oyuna girmelisiniz. Onun dışında kapı ses ipuçları, düşmanlar için ses ipuçları, geçiş yerleri ve engeller için ses ipuçları bulunuyor.
NVDA ekran okuyucu için JGT eklentisi ve kurulum ve kullanım kılavuzu
Bu firmanın aynı formülde üzerinde çalıştığı bir de Planet Saga diye bir oyun var, yine Japonca ve aynı yöntemle İngilizce veya Türkçe oynanabiliyor. Şu an demosu mevcut.
Planet Saga (umarım doğrudur Japoncam yok benim)
Code 7: A Story Driven Hacking Adventure:
Geliştirme süreci Episode 4 için tamamen bir Development Hell sürecine giren, diğer kalan Episode’larının müthiş olduğu bir Cyberpunk temalı, metin tabanlı, tamamen seslendirilmiş diyaloglara sahip (bizim karakterimiz hariç) bir oyunn Code 7. Bir gün hafızamızı tamamen kaybetmiş bir şekilde gözümüzü açıyoruz ve hem hafızamızı geri kazanmaya hem de kontrolden çıkan yapay zeka S.O.L.I’yi durdurmaya (tanıdık geldi mi) çalışıyoruz. Oyunun tamamı bir bilgisayarın içinde geçiyor ama yaptığımız her şey gerçek dünyaya da etki ediyor. Gerçi karakter olarak biz bilgisayarın içindeyiz ama diğer karakterlerin hepsi dışarıdalar.
Oyunun bir Blind Friendly modu bulunuyor. Bu modu açtığınızda görevlerin bazı zorlayıcı kısımları otomatik olarak geçiliyor, (örneğin ilk Episode’da S.O.L.I. den kaçmamız gereken bir gizlilik sekansı) Muffin diye bir yardımcımızın Alarm komutu tamamen devre dışı kalıyor, (çünkü zor) ve ekran okuyucu desteği ekleniyor. Ekran okuyucu bizim yaptığımız her şeyi ve bizim diyaloglarımızın hepsini okuyor.
Ayrıca diyalog seçimi de var, seçimlerinize göre hikaye şekilleniyor ama sonuna etki ediyor mu onu bilemeyeceğim, çünkü Episode 4 lanet olsun ki çıkmıyor.
A Blind Legend:
A Blind Legend, tamamen erişilebilirlik barındıran, görme engelli bir kılıç ustasını kontrol ettiğimiz bir aksiyon oyunu. Dövüş sistemi aynı The Vale’deki gibi, navigasyon sistemi ise aynı A Western Drama’da olduğu gibi önümüzdeki kişiyi takip etmeli bir sistem. Önümüzde kızımız koşarak gidiyor ve tuşa bastığımızda o neredeyse bize de yanına gelmemizi söylüyor ve onun yanına gittiğimizde yine aynı şey tekrarlanıyor yol boyunca. Dövüşte ise az önce söylediğim gibi The Vale’deki sistemin aynısı kullanılmış. Oyunun kendi ekran okuyucusu bulunuyor ve bu sadece Tutorial kısımlarında ve menülerde çalışıyor ki zaten fazlasına gerek te yok. Çünkü erişilebilirlik kızımız tarafından sağlanıyor az önce de dediğim gibi.
Yukarıda ıOS için video koydum ama oyun ıOS dışında Android ve PC’de de var ve aynı özelliklere sahip.
Injustice: Gods Among Us ve Injustice 2:
Bu 2 oyunda da erişilebilirlik olarak düşünülürse sadece karakter seçme ekranındaki karakterlerin seslendirilmesi ve Directional Audio var ama yine de görme engelli oyuncular bu 2 oyunu da rahatça oynayabilir. Injustice oyunları Mortal Kombat serisini geliştiren ekip tarafından geliştirildiğinden ses tasarımı sayesinde rahatça oynanabiliyor. Ayrıca yine OCR çalışıyor. :) Sadece ilk oyunun bazı yerlerinin Quick Time Event barındırması yüzünden zorlanabilirsiniz ama başarısız olsanız bile ölmüyorsunuz. Yine rakipler sağdaysa sağdan, soldaysa soldan ses geliyor Directional Audio barındırdığı için.
Injustice: Gods Among Us (Steam)
Frequency Missing:
Frequency Missing, bir gazetecinin ilk gününü konu alan bir oyun. İlk günümüzde oldukça önemli bir haber yapıyoruz ve haberin önemli kısımları biri tarafından kesilmiş olarak karşımıza çıkıyor. Biz de bu haberi kimin Edit’leyerek kestiğini ve neden bunu yaptığını bulmaya çalışıyoruz. 1-2 Saatlik bir macera sunuyor. Diyalog seçimleri de var ama oyunun sonundaki seçim dışında hiç biri bir olaya etki etmiyor.
Erişilebilirlik olarak menülerde ekran okuyucu desteği, seçimler esnasında ekran okuyucu desteği ve kapı, merdiven veya NPC’ler için ayrı ses ipuçları barındırıyor. Parmağımızı ekranda kaydırarak oyunu oynayabiliyoruz. Yani bir mobil oyun.
Frequency Missing’in erişilebilirliğinin anlatıldığı sayfa
Alt Frequencies:
Alt Frequencies, tamamen radyoda geçen ve radyo kanalları arasındaki gizli frekansı bulmamızla başlayan bir oyun. Radyo kanalları arasında gezerek çeşitli programlardan çeşitli diyalogları kaydedip, bir başka programa kaydettiğimiz diyaloğu göndererek hikayeyi ilerletiyoruz. Anlatması güç, oynanınca daha iyi anlaşılır ama kabaca bu şekilde.
Erişilebilirlik olarak her zamanki gibi ekran okuyucu desteği barındırıyor, bunun yanında bir de anlattığım mekaniği nasıl yapacağınızı anlatan bir Tutorial yer alıyor.
Normalde Android sürümü de var ama Store’dan kaldırılmış sanırım.
Riviera: The Promised Land:
Riviera’ya en sevdiğim forum olan Audiogames forumunda rastladım. Konuyu açan kişi zamanında PS3’e çıktığını, (yanlış hatırlıyormuş PSP’ye çıkmış) Şimdi de PC’ye Remaster edilerek geleceğini ve oynanabileceğini söyledi ve dediği doğru çıktı, cidden görme engelli oyuncular olarak oynayabiliyoruz.
Böyle yazmamdan da anladığınız üzere oyunda erişilebilirlik yok ama sıkıntısız oynanabiliyor. OCR müthiş çalışıyor, sıra tabanlı bir JRPG bu yüzden düşman nerede diye bir sorunumuz olmuyor, ayrıca bir Beat Em Up. 4 yöne de gidilebiliyor ama sadece bir kere tuşa basıyoruz ve kendi gidiyor gitmesi gereken yere karakterimiz. Eğer gidilmemesi gereken bir yer ise oraya hiç bir şekilde gidemiyorsunuz, bu da acaba yanlış bir yere mi gidiyorum düşüncesinin olmamasını sağlıyor. OCR ile az önce söylediğim gibi tüm yazılar rahatça okunabiliyor. Aldığımız eşyaları, diyalog seçimlerinde yapacağımız seçenekleri, menüleri ve tüm her şeyi okuyabiliyoruz. Oyunun mekanikleri de 2 Chapter boyunca yanımızda bulunan Party Member’ları tarafından öğretildiği ve tüm karakterlerin seslendirmesi bulunduğu için anlaşılabiliyor. 20-25 saat süren bir oynanışı var toplamda.
Bu arada oyunu PC’den sonra asıl platformu olan PSP’de de denedim, orada daha sıkıntılı çalışıyor. En iyi sürümü PC sürümü.
PSP’den önce GBA’e çıkan sürümünde de OCR çalışıyor ama o sürümde karakterlerin seslendirmesi yok ve aşırı yavaş.
Bu arada karakterlerin seslendirmeleri hem Japonca hem İngilizce olarak mümkün ve tek tuşla bu ikisi arasında geçiş yapabiliyoruz.
Skullgirls: 2nd Encore:
Bu oyunu nereden buldum, nasıl oynadım ve benzeri hiç bir şeyi hatırlamıyorum ama kendisi Mortal Kombat 1 çıkana kadar en erişilebilir dövüş oyunuydu. Şimdi tacını Mortal Kombat 1’e kaptırdı. Kısa özetiyle anime kızları birbirleriyle dövüşüyor ama erişilebilirlikli. Üstelik Online modu ve 2 kişilik modu da var. :)
Dikkat: Sizi bu oyunu oynarken gören biri varsa ilk başta bu ne la, anime oyunu mu oynuyon deyip sonra sizden beter oynamaya başlayıp Miss Fortune’ı Main’leyebilir. Ya da herhangi birini. Yaşandı, ondan söylüyorum. :)
Oyunda Directional Audio ve ekran okuyucu desteği bulunuyor. Ekran okuyucu oyun esnasında karşıdaki rakibe kaç vurduğunuzu, tutorial esnasında hareketlerin nasıl yapılacağını ve menüleri okuyor ve bu kadarı Skullgirls için yeter açıkçası. Geriye kalan her şeyi ses tasarımı müthiş olduğundan Directional Audio çözüyor.
Skullgirls: 2nd Encore (Steam)
Stardew Valley:
Bağımlılık yaratan çiftçilik, balıkçılık, madencilik, sosyalleşmecilik oyunu olan Stardew Valley’nin de bir erişilebilirlik modu var. Bu modu youtube’da The Legend of Zelda: Ocarina of Time’ı bitiren (nasıl başardın be abim) görme engelli abimiz True Blind Gaming sayesinde keşfetmiştim ve modu hemen indirip oyuna dalmıştım. Zaten bu aralar az yazı yazıyorum da, genelde burayı boşlamam bu oyuna düşmem yüzünden olmuştu. Sabah kahvaltıdan sonra tüm günümü Stardew’de madencilik ve balıkçılık yaparak ve sosyalleşerek geçiriyordum. Çiftçilik bana göre değil, üzgünüm çiftliğini bana bırakan Stardew’daki rahmetli dedem.
Oyunun erişilebilirlik modu oyuna NVDA ekran okuyucu desteği ekliyor sadece. Diğer tüm modlar daha önceden yapılan modlar. Klavyede kısayol modu daha önceden yapılmış mesela. Gitmek istediğiniz yeri seçip tuş konbinasyonuna basıyorsunuz, yolu bulmak zahmetli olduğundan karakter kendiliğinden gidiyor. Fast Travel modu da daha önceden yapılmış. Ama hakkını yemeyelim, bu modlarla ekran okuyucu modunu uyumlu hale getirmek baya zahmetli. Ekran okuyucu modu oyundaki tüm menüleri, diyalogları, Mail’leri ve kalan her şeyi okuyor. Diğer modlarla da birleşince oyun bizim için oynanabilir hale geliyor.
Marvel’s Spider-Man 2: PC’ye resmi olarak geldi:
Öncekinde olduğu gibi, finali yine bir Sony oyunu ile yapıyorum ve bu oyun kendisinden hiç beklemediğim Spider-Man 2. Öncelikle bu oyun şu anlık sadece PS5’te var. EEE, o zaman sen nasıl denedin diyecekler için ne yazık ki resmi çıkışını bekleyemeden Accessibility olduğunu görünce resmi olmayan PC sürümünü oynayıp bitirdim. Bir tur da resmi olarak çıkınca bitireceğim.
Spider-Man 2 erişilebilirlik olarak bir hayli fazla özellik barındırıyor. En başta Audio Description ve Screen Reader en önemlileri olarak yer alıyor ve ikisi de muhteşem çalışıyorlar. Audio Description, her zaman olduğu gibi ara sahneleri betimliyor, ekran okuyucu da tüm menüleri, notları, oynanış ipuçlarını ve kalan diğer her şeyi okuyor. Navigation Assist te Spider-Man 2’de bulunuyor. Bu özellik Spidersense tarafından bize sağlanıyor ve birkaç pürüzü olsa da güzel çalışıyor. O pürüzlerden en büyüğü ise kapalı alanlarda bazen çalışmaması, ya da çalışsa bile bazen yanlış yerlere götürmesi. Yan görevlerde de düzgün çalışmıyor. Bu arada yine The Last of Us oyunlarında olduğu gibi tuşa bastığınızda gideceğiniz yöne kamerayı ve karakteri çevirme mantığı ile çalışıyor ve bununla birlikte süzülürken ses ipuçları da veriyor.
Düşmanın sizden ne kadar hasar alacağını, size ne kadar vurabileceğini, canınızın kendi kendine dolup dolmayacağını, eğer dolacaksa %kaç dolmasını ayarlayabildiğiniz ayarlar bulunuyor.
Oyun hızını kendi oynanışınıza göre ayarlayabiliyorsunuz. Özellikle bir görevde çok işe yarayan bir özellik. :)
Puzzle basitleştirme ya da atlama özelliği. Bazı Puzzle’lar basitleştirilirken, çözmesi zor olanlarda atlama seçeneği açabiliyorsunuz. Bu atlama seçeneği oyunun bazı yerlerindeki kovalama sekanslarında da mevcut oluyor.
Otomatik QTE tamamlama: Bu özellik oyundaki tuşa basma olaylarını kendi gerçekleştiriyor, ama sadece zor olanlarını.
Renk körlüğü modu: Oyundaki tüm her şey için ayarlayabileceğiniz 5 adet renk körlüğü modu bulunuyor.
Ve daha fazlası.
Oyun güncelleme aldıkça erişilebilirlik özellikleri eklenmeye ve eksik veya hatalı özellikler düzeltilmeye devam ediyor. Şimdiye kadar bu çapta büyük bir oyunda, üstelik açık dünya bir oyunda bunu görmek mümkün değildi. Spider-Man 2 sayesinde mümkün hale geldi. Firmanın dediği gibi, Be Greather Together!
Spider-Man 2 erişilebilirlik sayfası
The Last of Us Part II Remastered: PC’ye de geldi
The Last of Us Part II, ilk erişilebilir Triple A oyun olması ile beni şaşırtmıştı. Sonunda bunu PC’de de oynayabiliyor olmak muhteşem bir şey.
Oyunda ilk oyunda bulunan ekran okuyucu özelliği, Puzzle atlama, ses ipuçları, Navigation Assist, Aim Assist bulunuyor. Üstüne yeni eklenen tekne sürme mekaniği bile Navigation Assist ile entegre çalışıyor. Tekneyi sürerken X’e bastığınız sürece tekne gitmesi gereken yöne kendisi dönüyor ve size sadece W’ya basıp sürmesi kalıyor. Yeni eklenen bir diğer mekanik olan düşmanlardan kaçınma mekaniği de ses ipuçlarıyla erişilebilirlik sağlanan bir özellik. Düşman tam size yakın saldırı ile saldıracağı anda bir ses ipucu çalıyor ve o çaldığında siz ALT tuşu ile düşmandan kaçınabiliyorsunuz. Naughty Dog, şu anlık erişilebilirlikte tam puan almaya devam ediyor benim gözümde. Umarım yeni çıkacak oyunları Intergalactic: The Heretic Prophet’ta da bu ayarda erişilebilirlik olur, biz de ilk uzay bilimkurgumuzu oynayabiliriz bu sayede.
Bu arada unutmadan şunu da söyleyeyim. Düz The Last of Us Part II’de de erişilebilirlik muhteşem ancak sanırım onda Audio Description (sinematiklerde sesli betimleme) yok, Remaster ile eklenen özelliklerden.
The Last of Us Part II (erişilebilirlik)
13 Sentinels: Aegis Rim:
Vanillaware’ın geliştirdiği neredeyse tüm oyunlar görme engelli oyuncular tarafından sıkıntısız oynanabilir durumda, ancak tüm oyunların arasında 13 Sentinels en fazla oynanabilir durumda olan oyun bence.
13 Sentinels, Adventure ve Destruction olmak üzere 2 mod barındırıyor ve bu 2 modu da kendi başımıza oynayabiliyoruz. Adventure modunda Sidescroller oyunlarda olduğu gibi hareket ediyoruz. Etkileşime gireceğimiz her şeyde bir ses ipucu çalıyor, NPC’lerde ses ipucu çalıyor, özel bir etkileşim gerektiğinde yine farklı bir ses ipucu çalıyor. Düşünce bulutu sistemine farklı şeyler eklendiğinde bunların ne olduğunu buluta bakarak karakterin seslendirmesi ile öğrenebiliyoruz, düşünce bulutuna her bir şey eklendiğinde yine ses ipucu ile bilgilendiriliyoruz.
Savaşlar ise Fire Emblem oyunlarında olduğu gibi sıra tabanlı. Destruction modunda sentinel’larımızı seçiyoruz ve savaşa başlıyoruz, düşmanlara roket atabiliyor, dikkat dağıtıcı şeyler atabiliyor veya diğer silahlarımızla saldırabiliyoruz. Stereo ses desteği de olduğu için Kaiju’ların durduğu yerleri rahatça duyabiliyor ve Sentinel’larımızı ona göre yerleştirebiliyoruz.
Tüm menüleri OCR veya NVDA’nın AI Content Describer eklentisi ile okuyabiliyoruz, ikisi de sorunsuz çalışıyor. Be My Eyes sizde hâlâ bozulmadıysa elbette onu da kullanabilirsiniz.
Oyun PS4 ve Switch’te var, PC’de Switch emulatörü ile oynayabilirsiniz. Konsolunuz varsa oralarda da oynayabilirsiniz ancak OCR veya benzeri şeyleri kullanmak için konsolunuzun ekranını Capture Card kullanarak OBS’e tanıtmanız gerekiyor. Bir konsolum olmadığı için nasıl yapılır bilmiyorum.
Alta görme engelli bir oyuncunun PS4’te oynadığı bir videoyu bırakıyorum. Kesinlikle öneririm, 40-50 saatlik bir oynanış sizi bekliyor. :)
Ninja Gaiden 3: Razor’s Edge:
Ninja Gaiden serisi hep ilgimi çeken bir seri olmuştu ancak bir oyununu oynayabileceğimi, oynayabileceğimizi hiç düşünmemiştim. Bir gün Twitter’da (yeni adını sevmiyorum) dolanırken takip ettiğim görme engelli bir oyuncunun Ninja Gaiden 3: Razor’s Edge’i bitirebildiğini okudum ve çok şaşırdım. Hemen indirip denemeye karar verdim ve evet, doğru söylüyordu. Oyun tamamen oynanabilir durumdaydı.
NG3RE, 2012’de çıkmış bir oyun olmasına rağmen Navigation Assist barındırıyor. Evet, yine yanlış okumadınız. 2012 Ve Navigation Assist. Gamepad’inizin Rightstick tuşuna her bastığınızda karakter gidilmesi gereken yöne doğru dönüyor ve size aynı The Last of Us oyunlarında olduğu gibi sol analoğu ileri ittirmek kalıyor. Ancak TLOU oyunlarında olduğu gibi gelişmiş bir Navigation Assist özelliği barındırmıyor. Platform kısımlarında siz atlamalı, kapıları siz açmalı, merdivenlerden siz tırmanmalısınız. Ancak bu da sorun değil çünkü en başta da dediğim gibi, Navigation Assist tüm bu her şeye sizi götürüyor.
Ne yazık ki bundan başka bir Accessibility özelliği yok ancak bu da yeterli. Stereo ses desteği sayesinde düşmanların size saldırdığı yerleri bulabilir ve onları kesip biçebilirsiniz. :)
Oyun hem bir önceki nesil konsollarda, hem PC’de hem de daha önceki nesil konsollarda var ancak benim tavsiyem 2012’de çıkan halini PS3 Emulatöründen oynamanız olacaktır. 2021’de çıkan versiyonunda bazı sesler eksik, Navigation Assist öncekinden daha kötü çalışıyor ve Bug dolu bir tecrübe sunuyor. OCR ve AI Content Describer’ın da çalıştığını söylemeyi unutmayayım. :)
Dragon Ball: Sparking! Zero:
Bu oyun zaten dövüş oyunu olduğu için oynanabiliyor ancak basitleştirilmiş kontroller, kolay kombo özelliği ve Stereo ses desteği gibi bazı özellikler oyunu daha da oynanabilir kılıyor. Hikaye hem sinematik hem de yazılarla anlatılıyor, yazıları OCR ile okuyabiliyorsunuz. Dövüş esnasında da Stereo ses desteği sayesinde rakibin nerede olduğunu rahatça duyabiliyorsunuz.
Def Jam: Fight for NY:
Def Jam’i daha önce denemiş, ancak Tutorial’dan öteye gidememiştim. Bir gün Audiogames forumlarında takılırken gördüm ve tekrar indirip denemeye karar verdim ve bu sefer ilerleyebildim, hem de baya ilerledim.
Fight for NY, 2004 çıkışlı bir dövüş oyunu olması sebebi ile herhangi bir Accessibility özelliği barındırmıyor. Stereo ses desteği bile yok. Ancak karakterlerin her birinin seslerinin farklı olması, dövüş esnasında vurunca çıkan farklı sesler, ne taraf fazla vurduysa size hava atmak için söylediği sözler sayesinde oyunu sıkıntısız oynayabilirsiniz. Sadece müzik seslerini biraz kısmanız yeterli. Muhteşem bir Soundtrack’i var, ne de olsa oyunun içerisinde gerçek Rap’çiler bile var ama oynayabilmemiz için bu fedakârlığı yapmamız gerek.
Hikaye hem size gelen sesli mesajlarla, hem yazılı mesajlarla hem de ara sahnelerle anlatılıyor. Yazılı gelen mesajları OCR ve AI Content Describer ile okuyabiliyorsunuz ve yine sıkıntısız çalışıyorlar. Karakterinizi geliştirmek istediğinizde geliştirme menülerini de bu şekilde okuyabiliyorsunuz, diğer dükkan menülerini ve oyundaki diğer tüm yazılı içerikleri de.
PS2 emulatöründe oynayabilirsiniz.
The Banner Saga üçlemesi:
Sonunda merak ettiğim bir seriyi komple bitirebildim. Geliştirilen bir mod sayesinde oyun tamamen erişilebilir hale geliyor. Oyuna ekran okuyucu desteği sağlayan bu mod, hem savaşlarda hem de savaşlar dışında her yerde sıkıntısız çalışıyor. Mod oyunlara ekran okuyucu desteği sağlıyor ve ekran okuyucu oyunda yer alan bütün her şeyi okuyor. Düşmanların pozisyonlarını, düşmanların yaptıkları hareketleri, sizin pozisyon almanız için gereken hareket yönlerini, ekstradan aldığınız bonusları, düşman size vurduğunda ne kadar zırhınızın gittiğini ya da siz onlara vurduğunuzda ne kadar zırhlarının gittiğini okuyor. Savaşlar dışında karşılaştığınız rastgele olayların hepsi metinlerden oluştuğundan onları da okuyor. Seçim yapmamız gerektiğinde seçimleri, kamp alanlarındaki market, karakter geliştirme menüleri ve dinlenme seçeneklerini de okuyabiliyor.
Modu kurduğunuzda oyunu sadece Gamepad ile oynayabiliyorsunuz, bunun dışında herhangi bir sorun yok. Kurulum da oldukça basit. Oynamak istediğiniz The Banner Saga oyununu ve modu indirdikten sonra modu Rar’dan çıkartıp çıkan dosyaları oyunun içine atıyor ve attığınız yerde Banner Saga Script 2 ya da 3 yazana basıyorsunuz ve otomatik olarak oyun açılıyor ve ekran okuyucu ile oyunun keyfini çıkartıyorsunuz.
Banner Saga 3 için ayrıca Autohotkey diye bir şey gerekiyor, tüm gereken her şeyi link olarak ekliyorum. Kendi videomu da ekleyeceğim, böylece mod nasıl çalışıyor duyabilirsiniz.
Banner Saga’nın tüm oyunlarının erişilebilirlik modunun bulunduğu audiogames sayfası:
Dissidia: Final Fantasy:
Eski olması sebebi ile oynayamayacağımı düşündüğüm bir oyun daha, üstelik Final Fantasy serisinden. Ancak bir dövüş oyunu. :)
Dissidia, satranca benzeyen haritası, bu haritada menülerde dolaşır gibi dolaşmamız ve gidilmesi gereken yerlerde ses ipucu bulundurması ile bize haritada gezme imkânı sunuyor. Dövüşler esnasında da Stereo ses barındırması ve sadece 2 tuş ile birini dövebilmemiz oyunu oynanabilir kılıyor. Hikaye ise hem yazılarla hem ara sahnelerle sunuluyor. Yazıları yine Be My Eyes, OCR ya da AI Content Describer ile okuyabiliyoruz.
PSP emulatöründe oynayabilirsiniz. Yine alta kendi videomu bırakıyorum. :)
Lorelai:
Lorelai’i bitirdim ve ekleme zamanının geldiğini düşündüm. :)
Lorelai, 2D bir yürüme sim korku oyunu. 2D olması, hikaye devam ederken çıkan seçenekleri OCR ile okuyabilmemiz, Envanter’deki eşyaları kontrol ettiğimizde Laura’nın eşyalar hakkında düşüncelerini sesli olarak söylemesi ve OCR’nin envanter’de de çalışması, bulmacaların basit olması ve Stereo ses sayesinde sesin hangi yönden duyabilmemiz sayesinde oynanabiliyor. 5-6 Saatlik bir oynanışı var ama OCR kullanmak zorunda olduğum ve bulmacaları yavaş çözdüğüm, bir de oyunu %100’lemeye çalıştığım için 7 saatte bitirdim. Bir ara buraya %100 başarım rehberi bile atmayı düşünüyorum. Hem oyunda nereye gidip hangi eşyayı nerede kullanacağınızı yazacağım, hem de başarımları nasıl alacağınızı. Oyunun tam çözümü gibi bir yazı olacak. :) 2 kere peş peşe bitirdiğim bir oyun Lorelai. Alta kendi videomu ve oynatma listemi ekleyeceğim.
Absolum:
Absolum bu yıl çıkan bir Roguelike Beat Em-Up. Kendisini hem karanlık bir hikayeye sahip olmasından, hem müziklerinden ve hem uzunluğundan ve tabiki oynayabilmemden dolayı çok sevdim. Hatta o kadar ki bağımlısı oldum diyebilirim.
Ekran okuyucu desteği barındırmıyor ancak oyundaki metinler OCR ile sorunsuz okunabiliyor. Düşmanların yürüme ses efektleri yok ancak Stereo ses desteği var, yürüme sesleri olmasa bile saldıracağı yönler belli olduğundan duyabilirsiniz. Ve en önemli özellik, Assist mode var. Bu özelliğin 2 çeşit ayarı var. Bunların biri sizin düşmana vurduğunuzda çıkartacağınız hasarı arttırıyor, diğeri ise düşmanın size vurduğu hasarı azaltıyor. Hatta sıfırlamak ta mümkün. Düşmandan böylece hiç hasar almadan oyunu bitirebilirsiniz. (Ben öyle yaptım. :D )
Disco Elysium:
Diğer oyuncuların öve öve bitiremediği Disco Elysium’ı sonunda Zekline sayesinde biz de oynayabiliyoruz. Mod Dancing in Disco olarak adlandırılmış ve henüz geliştirme aşaması bitmedi. Ancak sürekli güncellenen ve bizim de deneyebileceğimiz bir mod. Oyuna Navigation Assist ve ekran okuyucu ekliyor. Ekran okuyucu şu anki sürümde neredeyse her şeyi okuyabilir durumda ve Navigation Assist te oldukça iyi çalışıyor.
Kurulum ve tuş dizilimi indirdiğimiz dosyada yer alıyor. Link’i de alta bırakıyorum.
Disco Elysium erişilebilirlik modu
A Space for the Unbound:
A Space for the Unbound, çıkışından 2 koca yıl (hatta ne ikisi üç) geçmesine rağmen hiç görmediğim bir oyundu. Ta ki bir erişilebilirlik modu çıkana kadar. :) Oyun, küçük bir kasabada yaşayan topluluğun, bilinmeyen bir güç sebebiyle kontrolü kaybetmesinden tutun, okul hikayesi, depresyon, intihar, süper güçler gibi bir çok konuyu kısa süresine rağmen (10-15 saat) oldukça vurucu bir biçimde anlatmayı başarıyor. Erişilebilirlik modu da sağ olsun bu macerayı sonuna kadar deneyimleyebiliyoruz.
Oyun 2D Side Scroller bir oyun, bu yüzden zaten azıcık eforla bile bizim tarafımızdan oynanabilir ancak bu mod uğraşmamız gerekmesini tamamen ortadan kaldırıyor.
Ses ipuçları:
Oyunda neredeyse her şey için bir ses ipucu var. Görev gereği konuşmanız gereken bir NPC’de farklı, o NPC dışındaki diğer NPC’lerde farklı bir ses ipucu duyuyorsunuz. Merdiven bulunan kısımlarda ise orada merdiven bulunduğuna dağir bir ses ipucu duyuyorsunuz.
Gizlilik sekanslarında karakterlerin sizi fark etme mesafesine göre farklı ses ipuçları duyuyorsunuz.
Zaman sınırlı mini oyunlarda (toplanabilirlerden bir kaçı bunu gerektiriyor ve dövüşler mini oyun şeklinde tasarlanmış) tuşa ne zaman basacağınızı anlamak için yükselip alçalan ve tam tuşa basacağınızda çalan birden fazla ses ipucu duyuyorsunuz.
Oyunda bulunan söylersem Spoiler olacak bir mekaniği de ses ipucu sayesinde ne zaman kullanacağınızı anlayabiliyorsunuz.
Ekran okuyucu desteği:
En önemli erişilebilirlik özelliği olan ekran okuyucu da bu mod sayesinde ekleniyor. Menüler, bulmacalar, harita, görevler esnasında geçiş yaptığınız mekanlar, diyaloglar ve tüm yazılı içerikler ekran okuyucu ile okunabiliyor.
Modu buradan indirebilir, daha fazla bilgiyi de yine indirme bağlantısında açılan sayfadan edinebilirsiniz.
Denemeye devam:
Şu an yukarıda yazdığım oyunlar dışında birkaç oyun daha deniyorum. Burnhouse Lane, Gal Guardians, Hunter EX Hunter, Muramasa, Dragon’s Crown ve birkaç Fire Emblem oyunu. Bazılarını yayında oynuyorum, bittiklerinde buraya ekleyeceğim. Yukarıda bahsettiğim bazı oyunlar için kendi videolarımın oynatma listelerini ekleyeceğim, oralardan Türkçe içeriğe de ulaşmanız mümkün olacak. Tabi yukarıda eklediğim bazı videolar yine benim ama neyse . :)
The Last of Us Part II Remastered:
Steam küratör sayfam:
Steam’de burada yazdığım oyunları ve oynayamadığımız için eksikliklerini yazdığım oyunları incelediğim bir küratör sayfası açtım. Orayı da takip edebilirsiniz.
Oyunlar bu kadardı, en azından şimdilik. Birkaç bahsettiğim şeyden yazıp sonlandıracağım.
OCR:
Yazıda bazı yerlerde OCR’dan bahsettim. OCR nedir diye düşündüğünüzü tahmin ettğimden OCR’ı kısaca anlatacağım.
OCR, belirli bir kısa yol komutuna bastığınızda ekranda olan yazıları ekran okuyucunun size okumasını sağlayan bir özellik. Eğer o yazı resimli ise ve ekran okuyucu tarafından normal olarak seslendirilmiyorsa, biz o yazıyı bu şekilde okuyabiliyoruz. Oyunlarda da okuduğunuz yerlerde çalışıyor.
Be My Eyes:
Açıkçası bunu yeni kullanıyorum ve OCR’dan daha çok işe yarıyor. OCR, bazen yazıları yanlış okuyabiliyor ama Be My Eyes yapay zeka desteği aldığından yanlış okuması neredeyse imkansız. Windows mağzasından indirip, hesap oluşturup girdiğiniz takdirde program eğer açıksa CTRL+ALT+H kısa yolu ile ekranda ne var ne yok resmini çekiyor ve belli bir süre bekledikten sonra size ekrandaki yazıyı, görüntüyü, bir film izliyorsanız karakterin nasıl durduğunu, elinde ne tuttuğunu, oyunlardaki notları, menüleri, ve diğer her şeyi betimliyor. Muhteşem bir program. Mobil versiyonunda GPT4.0’dan destek alıp çevreyi de sesli anlatıcı ile betimliyor. PC versiyonunda ise ekran okuyucunuz sayesinde betimlemeleri sesli bir şekilde dinleyebiliyorsunuz.
Şimdi normalde oynamamızın pek mümkün olmadığı Dissidia: Final Fantasy’yi Be My Eyes ile oynuyorum ve her şeyi okuyabildiği için ve oyunun haritası da menüden oluştuğu için rahatça oynayabiliyorum.
Eğer OCR’dan verim alamadıysanız size de Be My Eyes programını tavsiye ederim. (reklam değildir, tamamen kendi deneyimim)
Be My Eyes artık günlük limit içeriyor, ayrıca düzgün çalışmıyor. İşte daha iyi çalışan bir şey, NVDA AI Content Describer:
Be My Eyes programına 15 mayısta gelen güncelleme bütün olumlu özellikleri tersine çevirdi, gün geçtikçe de kötüye gitmeye devam ediyor. Ben de dahil bir çok kullanıcı önce görsel taraması alırken sürekli lütfen bekleyinde takılma ve sonuç vermeme sorunu yaşamaya başladı, sonra bu sorun düzeldi ancak bu sefer de Javascript hatası vermeye başladı. Şimdi de beklenmedik bir hata oluştu sorunu veriyor derken, yeni bir çözüm buldum.
Audiogames forumlarında takılmayı çok severim. Geçen gün yaşadığım sorunları anlattım ve oradan NVDA ekran okuyucu için AI Content Describer eklentisini denememi söyleyen bir tavsiye aldım ve hemen denedim. Be My Eyes’tan daha hızlı ve iyi çalışıyor.
Eklenti, 30 kadar yapay zeka hizmetini içinde barındırıyor ve bunlardan görsel tarama yaptırıp sonuç alabiliyorsunuz. Sadece kullanmak istediğiniz AI hizmetinin API Key’ine ihtiyacınız var. Ben Gemini AI’yı kullanıyorum ama başta da dediğim gibi, 30 kadar farklı servis var. Bunların arasında Open AI’nın hizmetleri, Grok, Deepseek gibi hizmetler de var. Tüm ekranı, sadece taramak istediğiniz görüntüyü taratabiliyor, kameranız var ise fotoğraf çekerek o fotoğrafı taratabiliyorsunuz. Yüz algılama özelliği de var.
Eklentiyi buradan indirebilir, Google Gemini AI Apı Key’ini buradan edinebilirsiniz.
Daha fazla oyun topladığımda görüşmek üzere. :)
2sue8b