Apple ve Endonezya ilişkisi tatlıya bağlandı. Hatırlarsanız 2024 yılında Endonezya hükümeti, ülkede faaliyet gösteren teknoloji şirketleri için önemli bir yasal düzenlemeyi yürürlüğe koymuştu. Bu kapsamda devlerden, Endonezya’ya yatırım taahhüdünde bulunmaları bekleniyordu. Söz konusu düzenlemeden etkilenen bir şirket de Cupertinolu teknoloji devi Apple olmuştu.
Endonezya, ilk olarak Apple’dan ülkeye en az 1 milyar Dolar tutarında bir yatırımın sözünü vermesini istedi ve buna karşılık Apple, uzun bir süre, daha küçük tutarlı yatırım vaatleriyle Endonezya’yı ikna etmeye çalıştı.
Ancak Endonezya’nın tek isteği, minimum 1 milyar Dolar tutarında yatırım değildi. Hükümet Apple’dan, açacağı iPhone fabrikasında, sadece montaj yapılmasını değil, telefonlara ait bileşenlerin de burada üretilmesini istiyordu. Apple ise, sadece daha yüksek yatırım tutarı sözleriyle Endonezya’yı ikna etmeyi denedi.
Amerikalı firmanın bu çabaları sonuç vermedi ve iPhone satışları, Ekim ayından itibaren Endonezya’da tamamen durduruldu.
Bir süredir akıllı telefonlarını, stratejik açıdan önemli pazarlardan birisinde satamayan Apple, görünüşe göre bu pazarda var olabilmek için büyük sözler vermeyi göze almış. Evet, Apple ve Endonezya ilişkisi tatlıya bağlandı ve Cupertinolu dev, kendisinden beklendiği gibi, bölgede yaklaşık 1 milyar Dolar tutarında fabrika yatırımı yapacağı taahhüdünde bulundu. Üstelik açılacak iPhone fabrikasında, yine hükümetin istediği gibi iPhone’ların parçaları da üretilecek.
Apple ve Endonezya İlişkisi Tatlıya Bağlandı, Apple Bir Değil İki Söz Verdi, Peki Bu Sözlerin Her İkisini de Tutar mı?
GENEL KATEGORİSİNDEN ÖNERİLEN YAZI: YouTube premium Lite Üyeliği Geri Dönüyor!
Apple’ın Endonezya hükümetiyle uzun süren mücadelesi sonunda olumlu bir sonuca ulaştı. Ekim ayında ülkenin yetkilileri, Apple’ın ülkede daha önce söz verdiği yatırım eşiğini karşılayamadığı gerekçesiyle iPhone 16 serisinin satışına yasak getirmişti.
Takvimler Kasım 2024’ü gösterdiğinde Apple, yasağın kalkması için Endonezya’ya 100 milyon Dolar tutarında yatırım yapacağını açıkladı. Hükümetten satış yasağının durdurulması yönünde bir adım gelmeyince Cupertinolu dev, yatırım vaadini 1 milyar Dolar’a yükseltti.
Geçtiğimiz Ocak ayında Endonezya sürpriz bir açıklama gerçekleştirerek, iPhone’lara ait bileşenlerin, Endonezya’da kurulacak Apple fabrikasında üretileceğinin sözü verilmediği sürece, iPhone satış yasağının kaldırılmayacağını ifade etti ve Cupertinolu devin önüne bir taş daha koydu.
Burada ilginç bir durum var, şöyle ki Apple’ın halen resmi olarak, Endonezya’da iPhone üretimi yapma planı bulunmuyor. Fakat hükümetle farklı bir anlaşma sürecinin yürütüldüğü bildiriliyor. Apple’ın bölgedeki iPhone üretimi planının, bu hafta içerisinde Cupertinolu dev ve Endonezya ile imzalanacak ortak bir mutabakat metniyle resmiyete kavuşması bekleniyor.
*Apple ve Endonezya İlişkisi Tatlıya Bağlandı, iPhone 16 Satışları Tekrar Başlıyor!
Apple, küresel AirTag üretiminin yaklaşık %20’sinin yapılacağı bir AirTag üretim tesisi de dahil olmak üzere, diğer aksesuar türleri ve en önemlisi iPhone akıllı telefonlarının üretimi ve montajı için ülkede birkaç farklı üretim üssünün inşasını gerçekleştirecek. İnşa edilecek tüm bu fabrikaların yatırımının toplam tutarı ise, daha önce şirketin söz verdiği gibi 1 milyar Doları bulacak.
Cupertinolu dev, Endonezya’da kuracağı Ar-Ge merkezinde, ülkedeki gençlere Ar-Ge konusunda eğitimler verecek, buna ek olarak firma, Endonezyalı öğrencilere kodlama gibi beceriler kazandırmak için akademilere yatırım yapacak.
Bu tablodan açıkça anlaşılıyor ki bazen sert politikaları sonuna kadar sürdürmek, hükümetlerin istedikleri sonuçlara ulaşmalarını sağlayabilir. Yani Endonezya örneği, yabancı sermaye yatırımının bir ülkeye nasıl çekilebileceği konusunda önemli bir ders.
Çok yakında, başka ülkeler de tıpkı Endonezya’nın yaptığı gibi Apple’ı, kendi topraklarında yatırım yapmaya zorlayabilir. Fakat şu unutulmamalı, Endonezya’nın nüfusu yaklaşık 278 milyon kişi, ve iPhone gibi bir ürün söz konusuysa, bu kadar yüksek nüfusu göz ardı edemezsiniz.
Yani Apple’ın müzakere masasına oturup, bu kadar tavizi bir arada vermesinin sebebi, Endonezya pazarının durumu. Daha küçük ülkelerin iPhone satışlarını durdurmak gibi sert bir kararı uygulaması, Apple’ı bu kadar taviz vermesi konusunda ikna etmeyebilir.
Apple ve Endonezya ilişkisi tatlıya bağlandı, peki siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Fikirlerinizi yorumlar bölümüne bekliyoruz.
